Een nieuw hoofdstuk voor de Nederlandse chipindustrie
Eindhoven staat deze week opnieuw volop in de belangstelling van de internationale technologiesector. ASML is op 8 september 2026 officieel begonnen met de bouw van een nieuwe industriële campus op Brainport Industries Campus Noord, beter bekend als BIC Noord. De uitbreiding moet ASML extra ruimte geven om zijn productiecapaciteit en technologische ontwikkeling verder uit te bouwen.
Het nieuwe terrein ligt in de regio Eindhoven, niet ver van de bestaande activiteiten van ASML in Veldhoven. Op termijn moet de campus ruimte bieden aan maximaal 20.000 werkplekken. De eerste fase moet in 2029 klaar zijn en zal productie, logistiek, kantoren en gespecialiseerde cleanrooms combineren.
Voor Nederland is de ontwikkeling belangrijker dan alleen een nieuw bouwproject. De chipindustrie speelt namelijk een steeds grotere rol in vrijwel ieder onderdeel van het dagelijks leven. Smartphones, elektrische auto’s, medische apparatuur, computers, televisies en talloze huishoudelijke apparaten zijn afhankelijk van steeds krachtigere halfgeleiders.
Daarmee verandert ook de rol van bedrijven zoals ASML. De machines die in Nederland worden ontwikkeld, vormen een belangrijk onderdeel van de wereldwijde productieketen voor geavanceerde chips.
Waarom heeft ASML meer ruimte nodig?
De belangrijkste reden voor de uitbreiding is de snel groeiende vraag naar geavanceerde halfgeleiders. Datacenters, smartphones, auto’s en andere elektronische apparaten gebruiken steeds meer rekenkracht. Tegelijkertijd worden chips kleiner, krachtiger en energiezuiniger.
De wereldwijde groei van datacenters zorgt voor extra druk op de halfgeleiderindustrie. Grote technologiebedrijven investeren miljarden in infrastructuur die enorme hoeveelheden data kan verwerken. Daardoor neemt ook de behoefte aan geavanceerde chipproductietechnologie toe.
ASML levert lithografiesystemen waarmee chipfabrikanten de uiterst fijne patronen van chips op siliciumwafers kunnen aanbrengen. Vooral de nieuwste generaties EUV-technologie zijn belangrijk voor de productie van geavanceerde halfgeleiders.
Het bedrijf heeft bovendien aangekondigd samen te werken met grote chipfabrikanten aan een volgende stap voor zijn High NA EUV-technologie. Daarbij wordt gekeken naar grotere maskers, zodat de nieuwste machines uiteindelijk ook geschikt kunnen worden voor grotere chips die in datacenters worden gebruikt. Volgens ASML kan een dergelijke ontwikkeling de productiviteit van de systemen aanzienlijk verhogen.
Eindhoven als Europees technologiecentrum
De keuze voor Eindhoven is geen toeval. De regio Brainport Eindhoven is de afgelopen jaren uitgegroeid tot een van de belangrijkste hightechclusters van Europa.
Rond Eindhoven bevinden zich bedrijven, toeleveranciers, technische opleidingen en onderzoeksinstellingen die samen een uitgebreid technologisch ecosysteem vormen. ASML is daar een van de bekendste namen, maar het succes van de regio is afhankelijk van een veel bredere keten.
Een nieuwe ASML-campus kan daarom gevolgen hebben voor veel andere bedrijven. Producenten van precisieonderdelen, logistieke ondernemingen, technische dienstverleners en gespecialiseerde softwarebedrijven kunnen profiteren van de extra activiteiten.
Ook voor jonge technici en ingenieurs kan de uitbreiding interessant zijn. De ontwikkeling van steeds complexere chipmachines vraagt om expertise op het gebied van mechanica, elektronica, optica, software en materiaalkunde.
De Nederlandse overheid en regionale bestuurders hebben de ontwikkeling van Brainport Eindhoven dan ook nauwlettend gevolgd. Bij de start van de bouw waren onder anderen premier Rob Jetten en burgemeester Jeroen Dijsselbloem aanwezig. De Eindhovense burgemeester noemde de uitbreiding een belangrijke kans voor Nederland en Europa.
Van chipmachine naar dagelijks consumentenproduct
Voor consumenten lijkt de bouw van een enorme fabriek misschien ver weg van de producten die zij dagelijks gebruiken. Toch is de verbinding verrassend direct.
Een moderne smartphone bevat meerdere geavanceerde chips. Ook draadloze oordopjes, smartwatches, laptops, televisies, spelcomputers en slimme huishoudelijke apparaten zijn afhankelijk van halfgeleiders.
Zelfs een eenvoudig apparaat kan tegenwoordig meerdere chips bevatten. Een robotstofzuiger heeft bijvoorbeeld sensoren, besturingselektronica, communicatiemodules en energiebeheer nodig. De prestaties van dergelijke apparaten worden daardoor niet alleen bepaald door mechanische onderdelen, maar ook door de kwaliteit van de gebruikte elektronica.
Een belangrijk onderdeel daarvan is energieopslag. Wanneer een consument bijvoorbeeld een draagbaar apparaat gebruikt, speelt de kwaliteit van de batterij van een elektronisch apparaat een belangrijke rol bij de gebruikservaring. Een krachtigere chip heeft immers weinig waarde wanneer een apparaat onvoldoende lang kan functioneren.
Daarom zijn ontwikkelingen in de halfgeleiderindustrie uiteindelijk ook relevant voor consumenten die vooral geïnteresseerd zijn in langere batterijduur, snellere smartphones of slimmere huishoudelijke apparaten.
De invloed op smartphones en wearables
De smartphone-industrie is een goed voorbeeld van hoe chiptechnologie uiteindelijk bij consumenten terechtkomt. Nieuwe smartphones krijgen steeds krachtigere processors, betere camerafuncties en geavanceerdere communicatiemogelijkheden.
Tegelijkertijd verwachten consumenten dat toestellen dunner, lichter en energiezuiniger worden. Dat is een ingewikkelde combinatie. Meer rekenkracht kan leiden tot een hoger energieverbruik, terwijl een kleinere behuizing minder ruimte biedt voor energieopslag.
Daarom moeten fabrikanten voortdurend zoeken naar een betere balans tussen prestaties en efficiëntie.
Ook wearables krijgen steeds meer functies. Smartwatches kunnen bijvoorbeeld verschillende sensoren gebruiken om beweging, hartslag en andere gegevens te meten. Naarmate dergelijke functies uitgebreider worden, groeit de behoefte aan efficiënte chips en een betrouwbare energievoorziening.
De batterij van een elektronisch apparaat wordt daardoor steeds meer onderdeel van het totale productontwerp. Het gaat niet alleen om capaciteit, maar ook om efficiënt energiegebruik, laadgedrag, warmteontwikkeling en de levensduur van het apparaat.
Waarom de nieuwe campus ook voor Nederland belangrijk is
De economische betekenis van BIC Noord gaat verder dan het aantal vierkante meters of werkplekken.
ASML heeft aangegeven dat de toekomstige campus uiteindelijk ruimte kan bieden aan maximaal 20.000 werkplekken. De eerste fase is kleiner en moet onder meer productie, logistiek en kantoorfuncties huisvesten. Een deel van de medewerkers zal afkomstig zijn van bestaande locaties.
Voor de regio betekent dit dat infrastructuur, woningen, openbaar vervoer en elektriciteitsvoorzieningen moeten meegroeien.
Dat is geen eenvoudige opdracht. Eindhoven en omliggende gemeenten staan al voor uitdagingen rond woningbouw en bereikbaarheid. Tegelijkertijd is er in Nederland sprake van netcongestie, waardoor grote nieuwe projecten niet onbeperkt extra elektriciteit kunnen gebruiken.
Juist daarom is de ontwikkeling van BIC Noord interessant. Volgens de gemeente Eindhoven zijn verschillende maatregelen genomen om de bereikbaarheid en energievoorziening van het gebied te ondersteunen.
Een nieuwe generatie chipmachines
De uitbreiding komt op een moment waarop ASML zelf aan een nieuwe generatie productietechnologie werkt.
High NA EUV moet chipfabrikanten in staat stellen nog fijnere structuren te produceren. De technologie is complex en vereist niet alleen nieuwe machines, maar ook aanpassingen in de manier waarop chipfabrikanten hun productie organiseren.
Een van de uitdagingen is de grootte van de chips die met de nieuwste systemen kunnen worden geproduceerd. ASML werkt daarom samen met grote klanten aan oplossingen voor grotere maskers. Het doel is om de technologie uiteindelijk geschikt te maken voor grotere chips die bijvoorbeeld in krachtige datacenters worden gebruikt.
Volgens de huidige plannen wil ASML rond 2031 een pilotlijn met grotere maskers demonstreren en later deze technologie geschikt maken voor productie op grote schaal. Dat laat zien dat de ontwikkeling van een nieuwe chipmachine niet in enkele maanden plaatsvindt, maar een traject van vele jaren kan zijn.
Wat betekent dit voor de Nederlandse consument?
Op korte termijn zal een consument waarschijnlijk weinig merken van de eerste bouwwerkzaamheden op BIC Noord. Niemand krijgt morgen automatisch een snellere smartphone omdat in Eindhoven een nieuwe campus wordt gebouwd.
Op langere termijn kan het effect echter aanzienlijk zijn.
Wanneer chiptechnologie krachtiger en efficiënter wordt, kunnen fabrikanten nieuwe producten ontwikkelen die voorheen technisch of economisch moeilijk haalbaar waren. Denk aan dunnere laptops, krachtigere mobiele apparaten, energiezuinigere smart home-producten en geavanceerdere medische elektronica.
Ook de levensduur van apparaten kan profiteren van efficiëntere technologie. Een chip die dezelfde taak met minder energie uitvoert, kan helpen om de gebruiksduur van een apparaat te verlengen.
Dat heeft ook gevolgen voor onderhoud en vervanging. Wanneer consumenten hun elektronische apparaten langer gebruiken, wordt de kwaliteit van afzonderlijke componenten steeds belangrijker. De batterij van een elektronisch apparaat is daarbij een van de onderdelen die het meest direct invloed heeft op de dagelijkse gebruikerservaring.
Meer dan een ASML-project
Het zou echter te eenvoudig zijn om BIC Noord uitsluitend als een uitbreiding van ASML te zien. Het project weerspiegelt een bredere ontwikkeling in de Nederlandse technologiesector.
Europa wil minder afhankelijk worden van externe toeleveringsketens voor strategische technologie. Halfgeleiders zijn daarbij bijzonder belangrijk, omdat ze de basis vormen van vrijwel alle moderne elektronica.
Nederland heeft met ASML een unieke positie binnen deze keten. De uitdaging is nu om die positie verder te versterken en tegelijkertijd voldoende talent, infrastructuur, energie en ruimte beschikbaar te maken.
Dat verklaart ook waarom de ontwikkeling in Eindhoven politiek en maatschappelijk zoveel aandacht krijgt.
Eindhoven kijkt vooruit
De eerste fase van de nieuwe campus moet in 2029 worden afgerond. De verdere ontwikkeling zal stapsgewijs plaatsvinden en afhankelijk zijn van de toekomstige vraag naar ASML-systemen. Volgens de huidige plannen moeten de eerste medewerkers al in 2028 op de nieuwe locatie kunnen werken.
Voor Eindhoven betekent dit een nieuwe fase in de ontwikkeling van de Brainport-regio. Voor Nederland betekent het dat de nationale technologiesector zich steeds duidelijker positioneert als een strategische pijler van de economie.
En voor consumenten is het een herinnering aan hoe sterk hun dagelijkse apparaten verbonden zijn met ontwikkelingen die zich duizenden kilometers verderop kunnen afspelen — of juist heel dichtbij, op een nieuw industrieterrein naast Eindhoven.
De volgende smartphone, laptop, smartwatch of robotstofzuiger die over een paar jaar in een Nederlandse woonkamer verschijnt, kan uiteindelijk profiteren van technologie die vandaag in Eindhoven wordt ontwikkeld.
De bouw van BIC Noord is daarom meer dan een bouwproject. Het is een investering in de infrastructuur achter de digitale samenleving. Terwijl consumenten vooral kijken naar het scherm, de camera, de snelheid of de batterijduur van hun apparaten, wordt achter de schermen gewerkt aan de technologie die deze functies mogelijk maakt.
En precies daar ligt de bijzondere positie van Nederland: een relatief klein land dat een grote rol speelt in de wereldwijde race om steeds geavanceerdere elektronica.